Het zou voor hen dan ook zonde wanneer zij na een btw-controle worden geconfronteerd met een aanzienlijk bedrag aan te betalen btw, boeten en interesten dat wordt ingevorderd omwille van diverse overtredingen van de btw-wetgeving.

Dat de btw-wetgeving op dit vlak niet altijd even duidelijk is, kunnen we niet ontkennen. Zeer recent publiceerde de fiscus nog een beslissing inzake de toepassing van de btw-wetgeving voor de organisatoren van sportevenementen.

In een recent gepubliceerde beslissing dd. nr. ET 119.653 dd. 11.07.2011 besliste de btw-administratie dat organisatoren van sportevenementen als btw-plichtig dienen te worden beschouwd en dat bijgevolg alle formaliteiten in dit verband dienen nageleefd te worden.

Elke sportclub die derhalve met het organiseren van dergelijke evenement een omzet realiseert van meer dan 5.580 Euro per jaar kan bijgevolg door de fiscus met het vingertje gewezen worden.

Op grond van artikel 4 van het Btw-Wetboek is een belastingplichtige immers eenieder die in de uitoefening van een economische activiteit geregeld en zelfstandig, met of zonder winstoogmerk, hoofdzakelijk of aanvullend, leveringen van goederen of diensten verricht die in dit btw-Wetboek zijn omschreven, ongeacht op welke plaats de economische activiteit wordt uitgeoefend.

In navolging van Europese rechtspraak heeft het begrip “economische activiteit” een ruime werkingssfeer evenals een objectief karakter, in die zin dat de activiteit op zichzelf wordt beschouwd, ongeacht het oogmerk of het resultaat ervan. Een activiteit wordt aldus in de regel als economisch beschouwd wanneer zij permanent wordt verricht en de verrichter een vergoeding ontvangt.

Bijgevolg wordt diegene die naar aanleiding van de regelmatige organisatie van sportevenementen, leveringen van goederen en/of diensten verricht onder bezwarende titel (bijvoorbeeld door het voeren van publiciteit, verschaffen van spijzen en dranken, merchandising, etc.) als een btw-belastingplichtige aangemerkt.

Wie dus denkt dat men zich zomaar op de vrijstelling van artikel 44 van het btw-wetboek waarin staat vermeld dat verenigingen onder bepaalde voorwaarden vrijstelling van btw kunnen krijgen, heeft het mis.

Enkel en alleen indien de handelingen uitzonderlijk zijn en louter worden georganiseerd om de kas van de vereniging te spekken, kan een beroep worden gedaan op de vrijstelling zoals voorzien in artikel 44 van het btw-Wetboek.

Ogenschijnlijk is de VZW volledig gericht op de organisatie en het management van dit groots evenement: sponsorgelden, inkomgelden, weddenschappen, …  Al deze activiteiten brengen inkomsten met zich mee maar toch wordt slechts in beperkte mate actieve geldelijke steun verleend aan opkomende talenten in de paardensport.

De controleur is dan ook eerder geneigd om de VZW niet meer te belasten in de rechtspersonenbelasting maar wel degelijk in de vennootschapsbelasting. Laat dit nu net het grote verschil maken: de winsten zijn niet meer vrijgesteld, maar worden belast volgens de tarieven van de vennootschapsbelasting. De VZW achter Waregem Koerse betwist dit, maar volgens onze informatie zal dit toch wel uitmonden in een rechtsprocedure.

Deze casus is ons inziens dan ook een goed voorbeeld om de achterliggende fiscale wetgeving nog eens aan te halen. Wanneer kan een VZW onderworpen worden aan de vennootschapsbelasting ?

Vooreerst haalt artikel 180 van het Wetboek van Inkomstenbelastingen een aantal categorieën van organisaties aan die bij wet dus niet onderworpen zijn aan de vennootschapsbelasting :

-       intercommunales beheerst door de wet van 22 december 1986 ;

-       havenbedrijven ;

-       nationale delcrederedienst

-       participatiefonds

-       waterzuiveringsmaatschappijen beheerst door de wet van 26 maart 1971

Ook de sociale secretariaten bijvoorbeeld, die toch grote VZW’s zijn met een grote omzet, worden uitdrukkelijk bij wet uitgesloten van de vennootschapsbelasting (art. 181 WIB92).

Een veel moeilijker toets is dan weer het artikel 182 WIB 92 :

“Voor verenigingen zonder winstoogmerk en andere rechtspersonen die geen winstoogmerk nastreven worden niet als verrichtingen van winstgevende aard aangemerkt :

1° alleenstaande of uitzonderlijke verrichtingen ;

2° verrichtingen die bestaan in het beleggen van fondsen ingezameld in het kader van de statutaire opdracht ;

3° verrichtingen die bestaan in een bedrijvigheid die slechts bijkomstig op nijverheids-, handels- of landbouwverrichtingen betrekking heeft of niet volgens nijverheids-  of handelsmethoden wordt uitgevoerd.”

In het geval van “Waregem Koerse” is de toets aan dit artikel waarschijnlijk het grote probleem.

Het eerste punt is wel eerder van toepassing op de “niet-professionele” VZW’s : verrichtingen die uitsluitend bestaan in het sporadisch organiseren van bals of andere feestelijkheden, of in het inrichten van tombola’s of soortgelijke verrichtingen om fondsen in te zamelen, worden dan ook steeds onderworpen aan de rechtspersonenbelasting. Als dezelfde verrichtingen herhaaldelijk en veelvuldig worden gesteld kan het fiscaal karakter van deze inkomsten evenwel toch in vraag worden gesteld. Voor een aantal dancings die in het verleden hun zomerse “beach”-activiteiten via VZW’s lieten lopen, stelt deze problematiek zich eveneens.

Tot slot, nemen wij aan dat de controleur van “Waregem Koerse” zeker artikel 182, 3° WIB 92 zal gebruiken :

-       verrichtingen van winstgevende aard, mogen slechts een bijkomstig karakter vertonen in verhouding tot het geheel van de maatschappelijke werkzaamheid (ComIB 182/5) ;

-       het is de bijkomstige wijze die moet worden benadrukt en in de feiten moet worden nagestreefd.

Ons inziens zal de fiscus meer en meer VZW’s op basis van dit artikel grondig onder de loep nemen. Als de basis van de activiteit een louter commerciële onderneming is, die het maatschappelijk doel ondersneeuwt, dan zal de fiscus hier altijd een wapen hebben om de VZW te herkwalificeren naar de vennootschapsbelasting.

Dit kan de reserves van de VZW ook ernstig aantasten. De bestuurders van deze VZW’s moeten hun verantwoordelijk hier zeker beseffen. Er is in deze wel een recente parlementaire vraag die aanvaardt dat de (verjaarde) reserves niet getaxeerd worden en niet geviseerd zullen worden. Wat de mogelijke pijn toch ietwat verzacht.