Hoe zit het nu met vzw’s die tevens een kantine uitbaten? Dienen zij zich te registreren voor btw-doeleinden en de verdere nodige tax compliance verrichtingen in dit verband te vervullen?

In eerste instantie dient gekeken te worden naar de definitie van belastingplichtige in de zin van artikel 4 Wetboek BTW. Krachtens dit artikel dient “eenieder die in de uitoefening van een economische activiteit geregeld en zelfstandig, met of zonder winstoogmerk, hoofdzakelijk of aanvullend, leveringen van goederen en diensten verricht die in het wetboek van de belasting over de toegevoegde waarde zijn omschreven, ongeacht op welke plaats de economische activiteit wordt uitgeoefend”, als btw-belastingplichtige te worden aangemerkt.

Het grote struikelblok is vaak het op “regelmaat” vervullen van de uitgeoefende activiteit van de vzw. Is een vzw die een tweemaal per jaar een fuif organiseert hierdoor btw-belastingplichtig? Vaak kan men zich beroepen op artikel 44,§2,12° W. Btw. Dit artikel maakt duidelijk dat activiteiten tot het verkrijgen van financiële steun voor de vereniging aangemerkt worden als een uitvloeisel van de normale activiteiten van de organisatie (die voor deze activiteiten zelf vrijgesteld is van btw).

Het moet gaan om handelingen door de vrijgestelde vereniging uitgeoefend, in samenhang met de normale werkzaamheden en uitsluitend ten bate van de vereniging zelf (om de eigen kas te spijzen opdat de eigenlijke werking beter kan gefinancierd worden). Duidelijk is dat het niet mag gaan om commerciële activiteiten die tot concurrentievervalsing kunnen leiden. Men kan zich dus niet zomaar achter de btw-vrijstelling voor vzw’s verschuilen! Vrijstelling inzake btw dienen immers beperkt geïnterpreteerd te worden.

Wat het uitbaten van een kantine door een vzw betreft werd vroeger reeds beslist dat de verkregen opbrengsten buiten het toepassingsgebied van de btw kunnen blijven voor zover de kantine niet zomaar toegankelijk is voor om het even wie. Aan deze voorwaarde is in ieder geval voldaan wanneer de omzet uit de kantine-uitbating niet meer dan 5.580 Euro bedraagt of nog wanneer deze ontvangsten niet meer bedragen dan 10% van de totale vrijgestelde ontvangsten van de vzw (Parlementaire Vraag dd. 26 augustus 2002).

In een antwoord op een recente Parlementaire Vraag dd. 8 juli van dit jaar werd bevestigd dat, hoewel de 10%-regel niet kan worden afgeleid uit de btw-regelgeving terzake, dit criterium moet worden beschouwd als een administratieve tolerantie.

De grensbedragen van de niet-belastbare vrijwilligersvergoedingen voor het aanslagjaar 2012 (vergoedingen vanaf 1.1.2011) bedragen 30,82 EUR per dag en 1.232,92 EUR per jaar. Het is mogelijk om deze forfaitaire vergoeding te combineren met de terugbetaling van werkelijke kosten wanneer het de terugbetaling van vervoerskosten betreft en dit voor maximaal 2.000 km per jaar en per vrijwilliger.

Tot voor kort kon men maar aanspraak maken op deze fiscale vrijstelling indien de vrijwilliger geen beroepsrelatie had met de VZW waarvoor hij vrijwilligerswerk deed. Om niet langer een onderscheid te maken tussen de fiscale en sociale bepalingen terzake voorziet de fiscus sinds 23 mei 2011 in een versoepeling. Deze versoepeling is onmiddellijk in werking getreden en geldt meteen voor alle hangende geschillen.

Dit betekent dat het gelegenheidswerk activiteiten moet betreffen die onbaatzuchtig en rechtstreeks voor de opdrachtgever worden verricht én dat dezelfde persoon niet dezelfde activiteiten mag verrichten voor dezelfde organisatie zowel in de hoedanigheid van vrijwilliger als in die van werknemer, zelfstandige of ambtenaar.

In de aangepaste circulaire wordt het voorbeeld gegeven van een persoon met een arbeidsovereenkomst als boekhouder binnen een organisatie. Deze mag niet tegelijkertijd als vrijwillige penningmeester van die organisatie actief zijn. Betrokkene mag echter naast zijn betaalde functie wel een vrijwillige activiteit als bijvoorbeeld jeugdverantwoordelijke uitvoeren.

Andere bepalingen van de circulaire nr. Ci.RH.241/509.803 en de addenda daaraan zijn conform de bepalingen van de Wet van 3.7.2005 betreffende de rechten van vrijwilligers.

Het zou voor hen dan ook zonde wanneer zij na een btw-controle worden geconfronteerd met een aanzienlijk bedrag aan te betalen btw, boeten en interesten dat wordt ingevorderd omwille van diverse overtredingen van de btw-wetgeving.

Dat de btw-wetgeving op dit vlak niet altijd even duidelijk is, kunnen we niet ontkennen. Zeer recent publiceerde de fiscus nog een beslissing inzake de toepassing van de btw-wetgeving voor de organisatoren van sportevenementen.

In een recent gepubliceerde beslissing dd. nr. ET 119.653 dd. 11.07.2011 besliste de btw-administratie dat organisatoren van sportevenementen als btw-plichtig dienen te worden beschouwd en dat bijgevolg alle formaliteiten in dit verband dienen nageleefd te worden.

Elke sportclub die derhalve met het organiseren van dergelijke evenement een omzet realiseert van meer dan 5.580 Euro per jaar kan bijgevolg door de fiscus met het vingertje gewezen worden.

Op grond van artikel 4 van het Btw-Wetboek is een belastingplichtige immers eenieder die in de uitoefening van een economische activiteit geregeld en zelfstandig, met of zonder winstoogmerk, hoofdzakelijk of aanvullend, leveringen van goederen of diensten verricht die in dit btw-Wetboek zijn omschreven, ongeacht op welke plaats de economische activiteit wordt uitgeoefend.

In navolging van Europese rechtspraak heeft het begrip “economische activiteit” een ruime werkingssfeer evenals een objectief karakter, in die zin dat de activiteit op zichzelf wordt beschouwd, ongeacht het oogmerk of het resultaat ervan. Een activiteit wordt aldus in de regel als economisch beschouwd wanneer zij permanent wordt verricht en de verrichter een vergoeding ontvangt.

Bijgevolg wordt diegene die naar aanleiding van de regelmatige organisatie van sportevenementen, leveringen van goederen en/of diensten verricht onder bezwarende titel (bijvoorbeeld door het voeren van publiciteit, verschaffen van spijzen en dranken, merchandising, etc.) als een btw-belastingplichtige aangemerkt.

Wie dus denkt dat men zich zomaar op de vrijstelling van artikel 44 van het btw-wetboek waarin staat vermeld dat verenigingen onder bepaalde voorwaarden vrijstelling van btw kunnen krijgen, heeft het mis.

Enkel en alleen indien de handelingen uitzonderlijk zijn en louter worden georganiseerd om de kas van de vereniging te spekken, kan een beroep worden gedaan op de vrijstelling zoals voorzien in artikel 44 van het btw-Wetboek.

Een artieste richt een VZW op, samen met haar echtgenoot en nog een ander familielid. Het sociaal doel bestond uit de realisatie, de uitvoering en de verspreiding van culturele en artistieke producties. De eigenlijke bedoeling van de artieste was, door de oprichting van een VZW, een tewerkstelling als bediende bij de VZW te realiseren, waardoor ze kon genieten van de sociale bescherming en voordelen van werknemers.

De VZW ontvangt de inkomsten van het artistieke werk van de artieste. Deze inkomsten bestonden uit opbrengsten uit optredens, opbrengsten uit de verkoop van CD’s en platen, inkomsten uit publiciteitswerk,… . De artieste kreeg vanuit de VZW een maandelijks loon. De artieste en haar echtgenoot verhuurden tevens een deel van hun woning aan de VZW tegen een riante huurprijs. Jaarlijks werd er door de VZW een aangifte in de rechtspersonenbelastingen ingediend.

De Administratie is het echter niet eens met deze werkwijze. Volgens de fiscus houdt de VZW zich bezig met activiteiten van winstgevende aard en is de VZW aldus, in toepassing van artikel 220 WIB 92, onderworpen aan de vennootschapsbelastingen. Als argumentatie haalt de fiscus onder meer aan dat de VZW volledig gecontroleerd wordt door de artieste en haar echtgenoot, die de enige daadwerkelijke leden van de VZW zijn. De echtgenoten maken trouwens ook deel uit van de Raad van Bestuur van de VZW, die gevestigd is op hun thuisadres. De inkomsten van de vennootschap spruiten nagenoeg uitsluitend voort uit prestaties van de artieste. Er kan geen enkel document voorgelegd worden waaruit blijkt dat de VZW een belangeloos doel zou nastreven. Het komt er eigenlijk op neer dat de inkomsten van de VZW praktisch integraal doorgestort worden naar de leden van de VZW onder de vorm van loon en huurgelden. Er wordt dan ook een aanslag in de vennootschapsbelastingen verstuurd.

De VZW kan zich in dit standpunt niet terugvinden en legt de zaak voor aan de Rechtbank van Eerste Aanleg te Namen. Deze volgt de visie van de Administratie. De rechter ziet geen graten in de oprichting van een VZW door meerdere artiesten om op die manier te kunnen genieten van het sociale zekerheidsstelsel van de werknemers. Maar als een VZW enkel opgericht wordt met als enige activiteit de inning van de inkomsten van één artieste, om deze inkomsten daarna door te storten naar diezelfde artieste en haar echtgenoot, dan is dit in strijd met artikel 1 van de VZW-Wet van 27 juni 1921. Deze wetsbepaling houdt in dat een VZW geen “stoffelijke voordelen” mag verschaffen aan haar leden. In voorliggend geval kan niet ontkend worden dat de VZW zich door het bezoldigen van de activiteit van één van haar enige leden, bezig houdt met verrichtingen van winstgevende aard waarvan de opbrengsten aan één of meerdere van haar leden doorgestort worden. Volgens de Rechtbank van Eerste Aanleg te Namen is dit voldoende om te besluiten tot een onderworpenheid aan de vennootschapsbelastingen.

De Administratie verstaat onder “activiteiten van winstgevende aard” niet alleen bezigheden met een winstoogmerk, maar ook verrichtingen van nijverheids-, handels- of landbouwkundige aard die zodanig vaak herhaald worden dat ze een bezigheid vormen en/of waarbij nijverheids –of handelsmethoden aangewend worden. Dat er bij deze laatste verrichtingen geen winstoogmerk aanwezig is, is van geen belang. Hebben de verrichtingen slechts op bijkomstige wijze betrekking op nijverheids-, handels- of landbouwverrichtingen, of worden er geen nijverheids –of handelsmethoden gebruikt, dan is er volgens artikel 182, 3° WIB 92 geen sprake van verrichtingen van winstgevende aard.

Sommige rechtsleer is van oordeel dat de aanwezigheid van een winstoogmerk in hoofde van de VZW of van een van haar leden geen invloed kan hebben op het fiscaal regime van de vereniging of op de vraag of de VZW onderworpen is aan de rechtspersonenbelasting, dan wel aan de vennootschapsbelasting. Andere rechtsleer daarentegen is van oordeel dat wanneer een VZW een stoffelijk voordeel verschaft aan één of meer van haar leden, deze VZW dan automatisch aan de vennootschapsbelastingen moet onderworpen worden. De rechter te Namen volgt hier duidelijk dit laatste standpunt. De Rechtbank liet wel blijken dat de uitspraak anders had kunnen zijn als de artieste zelf geen lid was geweest van de VZW.

Alle verenigingen worden door de wetgever verplicht een jaarrekening op te maken, een begroting te maken en dan ook voor te leggen ter goedkeuring aan de algemene vergadering.
Als dit louter cijfermatig gezien wordt, kan men zeggen dat het neerkomt op een overzicht van alle kosten en opbrengsten voor de komende periode.
Maar van veel groter belang is in te zien wat de impact is van de cijfers, van deze prognose van kosten, opbrengsten, middelen en de daarvoor gebruikte financieringsbronnen.

Deze reeks bestaat uit 2 sessies:

• In sessie 1 gaat de aandacht naar de opbouw en analyse van het vermogen van VZW’s.
• In sessie 2 is het de bedoeling a.d.h.v. voorbeelden van begrotingsoefeningen, te evolueren naar een werkbare boordtabel die m.b.v. een aantal basisratio’s een basis vormt voor beleidsbeslissingen i.h.v. de raad van bestuur.

Praktische informatie vindt u onder de rubriek Seminaries & Workshops.

In deze adviezen verengt de Commissie ook de toepassing en de boeking op de rekeningen “permanente financiering” zoals voorzien in het rekeningstelsel voor de VZW’s.

Inzake de investeringssubsidies werd met advies 2009/3 reeds een standpunt ingenomen inzake investeringssubsidies waarbij de toekenning en/of betaling gespreid wordt over meerdere jaren, zoals de VIPA-subsidiëring.

Indien de subsidies, schenkingen of legaten voorzien in de permanente financiering ter duurzame ondersteuning van de activiteit van de vereniging of stichting, dan dienen deze geboekt te worden in de passiefpost I. Fondsen van de vereniging. Deze permanente bron van vermogen wordt niet gespreid in resultaat genomen.

Artikel 19, § 2, 1° van het KB van 19 december 2003 definieert de inhoud van de post Fondsen van de vereniging (ter vervanging van de post Geplaatst kapitaal van toepassing bij vennootschappen) als volgt :

“Onder fondsen van de vereniging moet het totaal worden verstaan van, enerzijds, het beginvermogen, met name het vermogen van de vereniging op de eerste dag van het eerste boekjaar waarvoor de bepalingen van dit besluit gelden, en , anderzijds, de permanente financiering, met name de schenkingen, legaten en subsidies die uitsluitend bestemd zijn om duurzaam bij te dragen tot de activiteit van de vereniging.”

De commissie neemt het standpunt in dat de term “uitsluitend” een beperkende interpretatie oplegt aan het bovengenoemd artikel.

De post I. Fondsen van de vereniging moet bijgevolg voorbehouden blijven voor ontvangsten die niet beantwoorden aan het begrip kapitaalsubsidie en ook niet aan het begrip exploitatie- of interest-subsidie en die ondubbelzinnig tot doel hebben de fondsen van de vereniging of stichting permanent te vergroten, met uitsluiting van elke andere besteding.

Subsidies die bijvoorbeeld zijn verkregen met de bedoeling tot investering in vaste activa met een beperkte levensduur, dienen dus geboekt te worden onder de post Kapitaalsubsidies.

In de praktijk beperkt dit dus de boeking op “Fondsen van de vereniging” tot de ontvangst van contanten, gronden of beleggingen, waar niet op kan worden afgeschreven.

In het geval dat een subsidie, schenking of legaat, de vorm aanneemt van een kwijtschelding van een schuld, kan er een aparte rekening gecreëerd worden :

10111 Permanente financiering ontvangen door een kwijtschelding van schulden.

De openbaarmakingskosten worden jaarlijks aangepast aan het indexcijfer van de consumptieprijzen.

Het juiste bedrag dat door de vereniging of de stichting moet worden betaald, hangt af van de wijze waarop deze haar jaarrekening neerlegt. De hierna vermelde bedragen zijn exclusief btw.

De openbaarmakingskosten voor het een verbeterde jaarrekening stijgen eveneens op 1 januari 2011. Zij gaan van € 57,50 naar € 59,30.

Bron: Kosten voor de openbaarmaking van de documenten bedoeld in artikel 25 van het koninklijk besluit van 19 december 2003 betreffende de boekhoudkundige verplichtingen en de openbaarmaking van de jaarrekening van bepaalde verenigingen zonder winstoogmerk, internationale verenigingen zonder winstoogmerk en stichtingen (BS 3 december 2010, ed. 1, p. 73873).

]]> http://www.vzw-huis.be/2010/12/11/hogere-openbaarmakingskosten-voor-vzw-jaarrekeningen/feed/ 0 http://www.vzw-huis.be/2010/11/23/de-begroting-van-een-vzw/ http://www.vzw-huis.be/2010/11/23/de-begroting-van-een-vzw/#comments Tue, 23 Nov 2010 00:00:08 +0000 Dominique Berteloot http://vzw-huis.be/?p=650 De raad van bestuur van een vzw maakt samen met de jaarrekening ook steeds een begroting op voor het komende boekjaar. Beide documenten moeten in ontwerp ter goedkeuring worden voorgelegd aan de algemene ledenvergadering binnen de zes maanden na de afsluitingsdatum van het boekjaar (artikel 17, § 1 Wet op de Verenigingen en Stichtingen).

Men kan dus hoogstens werken met 6 voorlopige twaalfden. De uiterste datum mag ook vroeger, zelfs voor de start van het werkjaar (Parl.Vr. S., Vercamer 14/07/2009). Soms leggen bepaalde decretale verplichtingen ook vroegere data op.

De begroting wordt goedgekeurd door de algemene ledenvergadering van de vzw. Deze bevoegdheid kan niet gedelegeerd worden en kan haar niet afgenomen worden.

De raad van bestuur van de vereniging maakt dus de begroting op betreffende het boekjaar dat volgt op het boekjaar waarvoor de jaarrekening wordt opgesteld, en dit wordt dus ter goedkeuring overge-maakt aan de algemene ledenvergadering. Deze voorlegging van de begroting dient dus te gebeuren gedurende het boekjaar waar deze betrekking op heeft.

De statuten van de vereniging zouden mogelijks kunnen bepalen dat de raad van bestuur deze begroting opmaakt voor het begin van dat boekjaar, en dan ter goedkeuring voorlegt bij het begin van het boekjaar. Het is zeker aangewezen dat de raad van bestuur de begroting hoe dan ook voorlegt bij het begin van het betrokken boekjaar, ook als dit niet in de statuten is opgenomen.

Er is geen verplichting, tenzij anders bepaald in de statuten, dat de begroting en de jaarrekening goedgekeurd wordt in dezelfde algemene ledenvergadering. De raad van bestuur kan dus een algemene ledenvergadering bijeen roepen bij het begin van het boekjaar, op die manier weet de raad van bestuur ook onmiddellijk aan welk kader zij zich moet houden in de loop van dat boek-jaar.

De Wet op de Verenigingen en Stichtingen bepaalt niet wat de begroting moet omvatten en hoe die moet opgemaakt worden. Minstens dient deze een getrouw beeld te geven van het verwachte beleid en de daarin voorziene uitgaven voor het komende boekjaar. Bij voorkeur wordt de be-groting opgesteld als een ontwerp van jaarrekening. Dit wordt ook aangeraden in het Verslag aan de Koning bij het K.B. van 26 juni 2003 betreffende de vereenvoudigde boekhouding van bepaalde verenigingen zonder winstoogmerk, stichtingen en internationale verenigingen zonder winstoogmerk.

Doorgaans beperkt men zich tot een raming van de toekomstige exploitatie-rekening : opbrengsten en kosten, dit is uiteraard een minimum. De raming van de afschrijvin-gen moet gekoppeld worden aan een investeringsbudget, de raming van de financiële kosten dient dan weer gekoppeld te worden aan een liquiditeitsprognose (timing van de inkomsten en uitgaven – cash in en cash out).

De begroting dient niet nagezien te worden door de commissaris, en deze dient daar ook geen verslag over op te maken. Dit is ook niet nodig, omdat de begroting enkel een beleidsverklaring is en een uiteenzetting in verband met de financiële grenzen waarin dit beleid moet worden uitge-voerd. Dit document geeft geen beter beeld van de financiële toestand van de VZW, in tegen-stelling tot de jaarrekening.

Bovendien moeten alle beslissingen betreffende toetreding, uittreding of uitsluiting van leden door toedoen van de Raad van Bestuur in dat register worden ingeschreven binnen 8 dagen nadat hij van die beslissing in kennis is gesteld.  (artikel 10 VZW-wet)

De verplichting tot neerlegging van een kopie van het register van leden op de Rechtbank van Koophandel werd afgeschaft bij wet van 6 mei 2009.

Middels deze wet werd wel een nieuwe verplichting ingevoerd, met name moeten de verenigingen, bij mondeling of schriftelijk verzoek, aan de overheden, de administraties en de diensten, met inbegrip van de parketten, de griffies en de leden van de hoven, de rechtbanken en alle rechtscolleges en de daartoe wettelijk gemachtigde ambtenaren, onverwijld toegang verlenen tot het register van de leden en deze instanties bovendien de afschriften of uittreksels uit dit register verstrekken welke zij nodig achten.